Karamihan sa mga trabaho sa kusina, paglilinis, bodega at pag-aalaga sa UK ay napagkakasunduan sa isang tawag sa telepono. Isang minuto lang ito at umiikot sa parehong sampung tanong. Nasa ibaba ang bawat isa, kasama ang tunay na hinahanap ng employer, isang maikling sagot, at ang dalawang tanong na dapat mong itanong pabalik. Sa dulo ay may isang pangungusap na gagamitin kapag hindi mo na masundan ang usapan — iyon ang pangungusap na sumasagip sa tawag.
Do you have the right to work in the UK?
Ito ang karaniwang unang tanong, at kailangang suriin ito ng employer — maaari silang mabigyan ng malaking multa kung hindi. Sumagot nang tapat. Hindi ka bibigyan ng trabaho ng kasinungalingan dito; mabubunyag ka sa pagsusuri, na ginagawa ng bawat employer bago ang unang shift.
Sabihin mo:
Yes — I can bring my documents / share code with me.
Sabihin lamang ito kung totoo. Kung hindi, maling trabaho ito upang habulin, at ipinapaliwanag ng artikulong naka-link sa ibaba kung ano talaga ang kalagayan mo.
Can I take your name?
Ano ang pangalan mo?
Sabihin mo:
My name is … Shall I spell it for you?
Ang pag-aalok na baybayin ito ay nakaiiwas sa lito mamaya, kapag nasa rota na ang pangalan mo.
Have you done this kind of work before?
May karanasan ka ba?
Sabihin mo:
Yes, two years — kitchen work, mostly evenings.
Magbigay ng bilang at isang detalye. Ang malabong sagot ay tunog gawa-gawa; ang isang detalye ay tunog totoo.
When can you start?
Kailan ka available?
Sabihin mo:
I can start straight away.
Kung hindi mo kaya, sabihin ang tunay na petsa. Mas mahal ang pagdating nang huli sa unang araw kaysa sa pagsabi ng “Monday”.
Whereabouts are you? How would you get here?
Tinitingnan nila kung kaya mo talagang marating ang lugar, lalo na para sa maagang o gabing shift.
Sabihin mo:
I’m in … It’s about thirty minutes by bus.
Kung kaya, tingnan ang biyahe bago ang tawag. Huwag manghula.
Are you available weekends and evenings?
Availability sa shift — madalas ito ang tunay na dahilan kung bakit napipili ang isang tao.
Sabihin mo:
Yes, weekends are fine. I can do evenings from …
Ipangako lamang ang mga oras na talagang kaya mong gawin linggo-linggo.
How many hours are you looking for?
Full time o part time?
Itanong mo pabalik:
How many hours a week are you offering? Is it a fixed rota or zero hours?
Sulit itanong. Ang “zero hours” ay nangangahulugang walang anumang garantisadong oras, at nagbabago niyon ang halaga ng trabaho para sa iyo.
What’s the hourly rate?
Itanong ito sa mismong tawag, sa tuwina, bago ka pumayag sa kahit ano. Mas mahirap itong itanong sa ikatlong araw.
Pagkatapos ay itanong:
Is anything taken off for accommodation, uniform or transport?
Kayang tahimik na ibaba ng mga kaltas ang tunay mong sahod sa ilalim ng legal na minimum. Magtanong bago, hindi pagkatapos.
Can you come in for a trial shift?
Isang maikling shift upang makita kung paano ka magtrabaho.
Sabihin mo:
Yes. What time, and is the trial shift paid?
Itanong nang tuwiran kung bayad ito. Normal ang pagtatanong, at marami itong sinasabi tungkol sa employer.
Could you text me the address and the start time?
Hilingin mo ito sa tuwina. Isang mensaheng may address, oras at halaga ang naglalagay sa buong kasunduan nang nakasulat, at ang nakasulat ang kakailanganin mo mamaya.
Ang isang pangungusap na sumasagip sa tawag
Kapag nawala mo na ang sinusundan, huwag magbaba ng telepono at huwag manghula. Sabihin mo ito:
Sorry, could you say that again a bit more slowly, please?
Hindi ka mawawalan ng trabaho sa paghiling na ulitin ang sinabi. Mawawalan ka kapag pumayag ka sa hindi mo naintindihan.
Karaniwang pagkakamali
- Ang hindi pagtatanong ng halaga kada oras sa mismong tawag.
- Ang hindi pagtatanong kung may kinakaltas dito.
- Ang pagsang-ayon sa oras at lugar na hindi mo naman isinulat.
- Ang hindi pagkuha ng kahit ano nang nakasulat. Mas mainam ang isang text message kaysa sa mahaba at magiliw na usapan.
- Ang pagsabi ng oo sa “right to work” gayong hindi ang sagot. Nangyayari ang pagsusuri bago ang unang shift mo, palagi.
